یکی از آزمایش‌ها و آنالیزهای مهم جهت ارزیابی سلامت بدن، آزمایش ادرار است. از طریق آنالیز و تست ادرار فرد می‌تواند از سلامت کلیه‌ها و مجاری ادراری خود مطلع شود. همیشه یک سری موارد مانند ادرار در بدن هر فردی دارای یک ساختار مشخص است و در طول حیات تغییر نخواهد کرد مگر اینکه در سیستم مختلف بدن اختلال ایجاد شود. به طور کلی می‌توان گفت آزمایش ادرار یک آزمایش رایج است که می‌تواند بسیاری از جنبه‌های مختلف سلامتی شما را ارزیابی کند. بسیاری از متخصصین اغلب از یک آزمایش ادرار برای غربالگری یا نظارت بر برخی شرایط سلامتی و برای تشخیص عفونت‌های دستگاه ادراری استفاده می‌کنند. ما در این مقاله قصد داریم شما را با انجام آزمایش ادرار در منزل آشنا کنیم. آیا آزمایش ادرار در خانه امکان‌پذیر است؟ برای پاسخ این سوال همراه ما باشید.

آزمایش ادرار برای چیست؟

آزمایش ادرار، آزمایشی است که جنبه‌های بصری، شیمیایی و میکروسکوپی ادرار شما را بررسی می‌کند. همان‌طور که در بالاتر بیان شد، ادرار دارای یک ساختار مشخص و واحد است و تنها با وجود اختلال در هر یک از اعضای بدن دچار تغییر ساختار می‌شود. کوچک‌ترین مشکل در بدن می‌تواند روی ظاهر، غلظت و محتوای ادرار تاثیر بگذارد. تست آنالیز ادرار در منزل می‌تواند به شما در تشخیص برخی بیماری‌ها کمک کند. برخی از مشکلات رایجی که با یک آزمایش ادرار قابل‌اثبات و تشخیص هستند عبارت‌اند از: قند، پروتئین، مشکلات خون و گلبول‌های سفید و قرمز.

تست ادرار در منزل به گونه‌ای است که باید نمونه ادرار در ظرفی تمیز و عاری از هرگونه آلودگی جمع و سپس مورد بررسی قرار بگیرد.

در آنالیز ادرار در منزل تمامی جنبه‌های ظاهری و ساختاری ادرار مانند رنگ، بو، وزن مخصوص و همچنین PH آن مورد بررسی قرار خواهد گرفت؛ اما شاید برای شما هم جالب باشد که از چه روش‌هایی آنالیز نمونه ادرار شما انجام می‌شود؟

تست ادرار

سه روش آنالیز ادرار عبارت است از:

روش اول: آنالیز بصری

در این روش آنالیز رنگ و وضوح ادرار شما مورد بررسی قرار خواهد گرفت. به عنوان مثال اگر در این نوع آنالیز بصری رنگ ادرار شما مانند همیشه نباشد و قرمز یا قهوه‌ای تیره باشد، تکنسین آزمایش مشکوک بیماری‌های کلیوی خواهد شد. همچنین اگر رنگ ادرار شما مانند همیشه شفاف نباشد و کمی کدر به نظر برسد ممکن است شما در بدن خود دچار عفونت شده باشید.

روش دوم: آنالیز میکروسکوپی:

در این نوع آنالیز، بررسی‌های خیلی دقیق‌تر و با میکروسکوپ صورت می‌گیرد. به همین دلیل موارد بسیار ریزی که شاید از چشم پنهان باشد در این نوع آنالیز مشخص خواهد شد. به عنوان مثال سلول‌های قرمز خون، گلبول‌های سفید و همچنین وجود باکتری از طریق این آنالیز میکروسکوپی قابل اثبات است.

روش سوم: آنالیز ادرار آزمایش دیپ استیک:

این روش از یک نوار پلاستیکی نازک که به مواد شیمیایی آغشته شده، استفاده می‌شود. برای آنالیز این نوار را درون نمونه ادرار شما می‌کنند و سپس با توجه به واکنش مواد شیمیایی روی این نوار متوجه همه‌چیز خواهند شد. اگر در ادرار شما مشکلی وجود داشته باشد و برخی موارد از حد طبیعی بیشتر باشد این نوار تغییر رنگ خواهد داد.

نکته: برای آنالیز ادرار شما ممکن است از یکی از روش‌های بالا یا همه‌ی آن‌ها بهره بگیرند.

بهترین زمان برای آزمایش ادرار:

بسیاری از آزمایشگاه‌ها به شما خدمات آزمایش ادرار در منزل شبانه‌روزی را ارائه می‌دهند اما آیا شما هر زمان که بخواهید می‌توانید آزمایش ادرار دهید؟ اصلاً شاید این سوال برای شما پیش آمده باشد که بهترین زمان برای آزمایش ادرار چه زمانی است؟ در پاسخ به این سوال باید گفت بهترین زمان برای انجام آزمایش ادرار در منزل صبح است. چرا صبح؟ زیرا ادرار در طول شبانه‌روز در مثانه شما باقی مانده و دارای غلظت بیشتری است. البته باید به این نکته نیز توجه کرد که بهترین زمان انجام آزمایش ادرار، به توصیه و تجویز پزشک نیز وابسته است؛ زیرا ممکن است هر پزشک از آزمایش ادرار هدف خاصی داشته باشد. به عنوان مثال اگر قصد بررسی میزان گلوکز را داشته باشد، به طور کلی آزمایش باید به صورت چندمرحله‌ای انجام شود.

تست ادرار در منزل

چه کسانی باید آزمایش ادرار بدهند:

بسیاری از مشکلات بدن از طریق سوخت‌وساز و همچنین دفع مواد زائد از طریق کلیه انجام می‌شود. از این رو همه‌ی افراد برای جلوگیری از مشکلات و اختلالات موجود در دستگاه مجاری ادرار و کلیه و همچنین سایر موارد باید آزمایش ادرار بدهند. فرقی نمی‌کند در چه گروه سنی هستید اما آزمایش ادرار در خانه می‌تواند به شما در حل مشکلات بدنی کمک کند. از طریق تست آنالیز ادرار در منزل، فرد می‌تواند از میزان وجود پروتئین، گلوکز، کتون، خون و… در ادرار خود مطلع شود و در صورت نیاز برای درمان به پزشک مراجعه کند؛ اما به طور کلی افرادی که دارای مشکلات زیر هستند باید آنالیز ادرار در منزل را انجام دهند:

افرادی که احساس کم‌آبی در بدن می‌کنند.

افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی نظیر تومور کلیوی، سنگ کلیه، اختلالات کلیوی و…

افرادی مبتلا به عفونت‌های دستگاه ادراری

 بیماران مبتلا به هپاتیت A

خانم‌های باردار

افراد مبتلا به دیابت

 افراد مبتلا به سرطان مثانه و بزرگی پروستات

افراد مبتلا به اختلالات کبدی

قبل از آزمایش ادرار چه کارهایی باید انجام داد؟

برای اینکه نتیجه درست و دقیق‌تری از آزمایش ادرار خود دریافت کنید باید قبل از آزمایش ادرار در منزل و یا در آزمایشگاه نکاتی را حتماً رعایت کنید. ما در ادامه به برخی از این نکات که قبل از تست ادرار باید آن‌ها را انجام دهید، آورده‎‌ایم.

زمان مناسب را در نظر بگیرید:

همان‌گونه که در بالاتر نیز ذکر کردیم باید در زمان مشخص آزمایش ادرار را انجام داد. بهترین زمان برای آزمایشات ادرار صبح است. (ممکن است این زمان بسته به نوع تشخیص پزشک متخصص فرق کند.) اگر شما آزمایش کشت ادرار دارید، مناسب‌ترین زمان، صبح است زیرا در آن زمان غلظت ادرار بیشتر خواهد بود.

قبل از آزمایش ادرار از فعالیت سنگین خودداری کنید:

بهتر است قبل از انجام آزمایش و تست در خانه از ایستادن طولانی مدت، انجام ورزش‌های سنگین اجتناب کنید؛ زیرا با انجام فعالیت زیاد، کاتابولیسم پروتئین بالا می‌رود و همین امر موجب بروز پروتئینوی می‌شود.

دوری از برخی مواد خوراکی:

احتمالاً بارها این تجربه را بعد از خوردن لبو، تمشک، آب هویج، شاتوت داشته‌اید که رنگ ادرار شما تغییر پیدا کرده است؛ بنابراین بهتر است قبل از آنالیز ادرار در منزل، از خوردن خوراکی‌هایی که باعث تغییر رنگ ادرار می‌شوند، خودداری کنید.

دست خود را قبل از انجام نمونه بشویید:

دست‌ها منبع آلودگی هستند به گونه‌ای که ممکن است آلودگی را از یک سطح به سطح دیگر منتقل کنند. پس در نتیجه بهتر است قبل از انجام نمونه‌گیری، دستان خود را به خوبی با آب و صابون شستشو دهید و سپس کاملاً آن‌ها را خشک کنید.

تست ادرار در خانم‌هایی که عادت ماهیانه هستند باید با دقت انجام شود:

خانم‌هایی که دچار عادت ماهیانه هستند، بهتر است پس از این دوره آزمایش ادرار دهند اما اگر مجبور به انجام تست آنالیز ادرارند باید ابتدا قبل از هر چیزی خودشان را به خوبی از جلو به عقب شسته و ناحیه تناسلی را کاملاً خشک کنند، سپس مقداری از ادرار را تخلیه کنند و مابقی را داخل ظرف نمونه‌گیری بریزند. در صورتی که نمونه دارای خون یا به ترشحات فرد آغشته باشد، ممکن است جواب تست ادرار او با مشکل روبرو شود.

تست ادرار درمنزل

آقایان نیز باید خود را به خوبی بشویند:

آقایان قبل از نمونه‌گیری باید به خوبی آلت تناسلی خود را بشویند و سپس مقداری از ادرار را تخلیه و مابقی را در ظرف نمونه‌گیری بریزند. (معمولاً باید نصف ظرف را پر کنید.)

آقایانی که برای کار پروستات، آزمایش ادرار انجام می‌دهند باید قبل از آزمایش پروستات خود را ماساژ داده و سپس اولین ادرار را در ظرف بریزند.

همچنین اگر نیاز به بررسی بالای دستگاه مجاری ادرار است باید قسمت انتهایی ادرار خود را نیز درون ظرف نمونه‌گیری جمع‌آوری کنید.

مصرف آنتی‌بیوتیک تا 72 ساعت قبل ممنوع:

اگر شما به هر دلیلی در حال مصرف آنتی‌بیوتیک هستید و باید آزمایش کشت ادرار انجام دهید، سعی کنید تا 72 ساعت قبل از انجام آزمایش، آنتی‌بیوتیک خود را نخورید.

داروی خاص:

در صورتی که از داروی خاصی استفاده می‌کنید، قبل از انجام آزمایش به دکتر خود اطلاع دهید. در صورت لزوم باید این دارو را برای چند ساعتی قطع کنید.

ظرف نمونه‌گیری را در محل درست قرار دهید:

پس از اینکه نمونه‌گیری را انجام دادید، چنانچه در منزل هستید آن را در جایی به غیر از کف توالت قرار دهید. اگر در آزمایشگاه این کار را انجام داده‌اید، ظرف را در محل مناسبی (طاقچه‌ای که در بیرون از دستشویی) قرار دارد، بگذارید. فراموش نکنید که سطح داخلی ظرف را اصلاً با دست لمس نکنید.

نکته مهم این است که اگر آزمایش ادرار را در خانه انجام می‌دهید باید ظرف مدت نیم‌ ساعت ظرف نمونه را به آزمایشگاه ببرید. در غیر اینصورت باید ظرف را در جایی خنک مانند یخچال نگهداری کنید.

مزایای انجام آزمایش ادرار در منزل:

یکی از مزیت‌های انجام آزمایش ادرار در منزل برای مادرانی است که کودکان کوچک دارند. معمولاً انجام آزمایش ادرار کودکان یکی از سخت‌ترین کارهایی است که مادران همیشه با این مشکل روبرو هستند؛ زیرا بسیاری از کودکان در محیط‌های درمانی دچار ترس و هیجان می‌شوند و نمی‌توانند ادرار کنند. انجام آزمایش ادرار در خانه یکی از روش‌های مناسب برای کودکان است.

انتقال بسیاری از سالمندان به آزمایشگاه کار بسیار دشواری است و یکی از چالش خانواده‌ها و یا پرستان این عزیزان است. همچنین بسیاری از این عزیزان توانایی حرکت ندارند. آزمایش ادرار در منزل به صورت شبانه‌روزی یک مزیت برای افراد سالمند است.

آزمایش برای بسیاری از معلولین که قدرت حرکتی ندارند و یا از نظر جسمی و یا ذهنی دچار مشکل هستند، در آزمایشگاه‌ها کار بسیار سختی است. آزمایش ادرار در خانه، شرایط را برای این عزیزان نیز راحت‌تر کرده است.

تماس با ما